فضل بن حسن بن فضل طَبرِسی ملقّب به امین الاسلام، در سال ۴۷۰ هجرى قمرى در شهر طَبْرَس ( بین كاشان و اصفهان ) یا تفرش زاده شده اما عمده عمرش را در مشهد گذرانده است.
دوران كودكی و تحصیل خود را در جوار بارگاه ملكوتی امام هشتم علیهالسلام گذراند و پس از چند سال حضور در مكتب و فراگیری خواندن و نوشتن و یادگیری قرائت قرآن، به تحصیل علوم اسلامی و فراگیری علومی چون ادبیات عرب، قرائت، تفسیر، حدیث، فقه، اصول پرداخت بدان حد كه در هر یك از آن رشتهها صاحب نظر گردید.
امین الاسلام طبرسی حدود ۵۴ سال در مشهد مقدس سكونت داشت و سپس بنابر دعوت بزرگان سبزوار و با توجه به امكانات بسیاری كه در آن شهر موجود بود و زمینه تدریس، تألیف و ترویج دین را برای او فراهم میساخت، در سال ۵۲۳ ق. راهی آن دیار گردید .
شیخ طبرسی در شبانگاه روز نهم ذی الحجه سال ۵۴۸ ق. در شب عید قربان و در۷۹ سالگی در شهر سبزوار به دیار حق شتافت که برخی از نویسندگان اسلامی احتمال شهادت ایشان را به وسیله سم و یا به شهادت رسیدن ایشان را به دست گروه شورشی فتنه طائفه وغُز، وجود دارد.
گویا جسد شیخ را در همان زمانِ درگذشت به مشهد منتقل كرده و در یكى از گورستانهاى محترم مجاور حرم حضرت رضا، مشهور به « قتلگاه» یا «غسلگاه» دفن كرده اند و پس از احداث خیابان شمالى حرم خیابان مزبور به نام “طبرسى” نامگذارى شد که یکى از خیابان هاى مهم و مرکز شهر مشهد است.
باغ رضوان ضمن توسعه حریم حرم در سال ۱۳۷۰ تخریب شد امّا قبر شیخ طبرسی با تزریق بتن بر اطراف آن جا به جا و بناى جدیدى براى آن ساخته شده است. اینک مقبره شیخ طبرسى در فضاى شمالى حرم واقع در ابتداى خیابان طبرسى بر جا و محترم است.
طبرسی دارای آثار فراوانی است که برخی از آنها مشهورند :
- مجمع البیان : معروفترین کتاب شیخ طبرسی است در تفسیر قرآن در ۱۰ مجلد که یکی از تفاسیرمهم شیعی به شمار میآید. آن گونه که خود وی در مقدمه این کتاب آورده، در تألیف آن از التبیان شیخ طوسی استفاده کرده است. مشهور است طبرسی دچار سکته شد، گمان بردند وفات یافته و او را دفن کردند. طبرسی به هوش آمد و خود را در قبر دید. نذر کرد که اگر خدا او را از این بلا نجات دهد، کتابی در تفسیر قرآن تألیف کند. از قضا، شخصی قبر او را نبش کرد. هنگامی که نبش قبرکننده به درآوردن کفنهای او مشغول شد، طبرسی دست او را گرفت. آن شخص ترسید. طبرسی قصه را برای او تعریف کرد. نبش قبر کننده او را بر دوش گرفته، به خانه رساند. طبرسی کفن خود و اموالی به نبش قبر کننده بخشید و آن شخص نیز از کار خود توبه کرد. طبرسی نیز در عمل به نذر خود را تألیف کرد.
- جامع الجوامع یا جوامع الجامع: کتابی است که بر اساس ادعای نویسنده در مقدمه، بدین جهت تألیف شده است که واجد جامعیت مجمع البیان و اختصار کشاف باشد.
- الوافی: این کتاب نیز تفسیر قرآن است؛
- اعلام الوری باعلام الهدی
- اعلام الهدی فی فضائل الائمة(ع)
- تاج الموالید
- الآداب الدینیة
- النور المبین
- الفائق
- غنیة العابد
- کنوز النجاح
- عدة السفر و عمدة الحضر
- معارج السؤال
- أسرار الأئمة
- مشکاة الانوار
- رسالة حقائق الأمور
- العمدة فی اصول الدین و الفرائض و النوافل
